۱. آیا پس از استعفا، سنوات به کارگر تعلق میگیرد؟
بله. استعفا بهخودیخود حق سنوات کارگر را از بین نمیبرد.
طبق ماده ۲۱ قانون کار، استعفا یکی از موارد خاتمه قرارداد کار است. همچنین ماده ۲۲ کارفرما را مکلف میکند مطالبات ناشی از دوره اشتغال را هنگام پایان کار پرداخت کند. ماده ۲۴ نیز مبنای قانونی مزایای پایان کار را بیان میکند.
در محاسبه سنوات باید مدت اشتغال و مزد مبنای قانونی در نظر گرفته شود. در حالت معمول، مبنای محاسبه برای یک سال سابقه، معادل یک ماه آخرین حقوق است و برای مدت کمتر از یک سال، سنوات به نسبت مدت کارکرد محاسبه میشود.
۲. آیا عیدی به کارگری که استعفا میدهد تعلق میگیرد؟
بله. کارگر به نسبت مدت کارکرد خود در سال، مستحق عیدی و پاداش قانونی است؛ حتی اگر پیش از پایان سال استعفا دهد.
برای نمونه، اگر کارگری در پایان مهرماه استعفا دهد، باید عیدی متناسب با مدت کارکرد او در همان سال محاسبه شود. استعفا بهتنهایی موجب محرومیت از عیدی پرداختنشده نمیشود.
۳. اگر کارگر بدون اطلاع قبلی محل کار را ترک کند، چه میشود؟
این وضعیت با استعفای قانونی تفاوت دارد.
طبق تبصره ماده ۲۱ قانون کار، کارگری که استعفا میدهد، اصولاً باید استعفای خود را کتبی به کارفرما اطلاع دهد و یک ماه به کار ادامه دهد. همچنین اگر حداکثر ظرف ۱۵ روز از استعفا بهصورت کتبی انصراف دهد، استعفا منتفی تلقی میشود.
بنابراین، بهتر است کارگر پیش از قطع همکاری، تشریفات قانونی استعفا را رعایت کند. بااینحال، نباید صرف ترک کار را به معنای از بین رفتن خودکار تمام مطالبات کارگر دانست؛ وضعیت سنوات و سایر حقوق باید با توجه به شرایط پرونده و مقررات مربوط بررسی شود.
۴. اگر کارفرما سنوات یا عیدی را پرداخت نکند، کارگر چه اقدامی میتواند انجام دهد؟
کارگر میتواند مطالبات پرداختنشده خود را از طریق مراجع حل اختلاف اداره تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیگیری کند.
مدارک مفید برای اثبات رابطه کاری و میزان مطالبات عبارتاند از:
قرارداد کار، در صورت وجود؛
فیش حقوقی و اسناد واریز دستمزد؛
سوابق بیمه تأمین اجتماعی؛
پیامها و مکاتبات کاری؛
مدارک مربوط به تاریخ شروع و پایان اشتغال.
نداشتن قرارداد کتبی لزوماً مانع اثبات رابطه کارگری و کارفرمایی نیست؛ تشخیص موضوع به مدارک و شرایط پرونده بستگی دارد.
